Metodologia testów przesiewowych
Informacje o metodologii testów przesiewowych dostępnych na platformie
Jak działa test przesiewowy
Czym są badania przesiewowe?
Badania przesiewowe to procedury mające na celu wczesne wykrycie potencjalnych cech związanych ze spektrum autyzmu. Są to narzędzia informacyjne, które pozwalają na wstępną ocenę i mogą służyć jako punkt wyjścia do dalszej rozmowy z profesjonalistami opieki zdrowotnej.
Ważne: Badania przesiewowe nie stanowią diagnozy medycznej. Są to narzędzia pomocnicze, które mogą wskazać na potrzebę dalszej, bardziej szczegółowej oceny przeprowadzonej przez wykwalifikowanego specjalistę.
Obszary oceny
Test przesiewowy spektrum autyzmu ocenia sześć kluczowych obszarów funkcjonowania:
Komunikacja społeczna
Ocena umiejętności komunikacyjnych, rozumienia kontekstu społecznego i interpretacji wypowiedzi.
Intuicja społeczna i relacje
Ocena zdolności do odczytywania sygnałów niewerbalnych i nawiązywania relacji społecznych.
Wrażliwość sensoryczna
Ocena reakcji na bodźce sensoryczne: dźwięki, światło, dotyk, zapachy i inne doznania.
Potrzeba rutyny i przewidywalności
Ocena preferencji dotyczących struktury, rutyny i reakcji na zmiany w planach.
Styl myślenia i koncentracja
Ocena wzorców myślenia, koncentracji, zainteresowań i sposobu przetwarzania informacji.
Regulacja emocji i przeciążenie
Ocena zdolności do regulacji emocji, radzenia sobie ze stresem i przeciążeniem sensorycznym.
Struktura testu
Pytania
Obszar 1
4 pytania
Obszar 2
4 pytania
Obszar 3
4 pytania
Obszar 4
4 pytania
Obszar 5
4 pytania
Obszar 6
4 pytania
Test składa się z 24 pytań, podzielonych logicznie na 6 obszarów funkcjonowania. Każdy obszar zawiera 4 pytania.
Odpowiedzi są oceniane w skali 4-stopniowej Likerta bez opcji neutralnej, co pozwala na bardziej precyzyjną ocenę.
Podstawa naukowa
Test przesiewowy opiera się na uznanych metodach stosowanych w środowisku klinicznym i badawczym. Obszary oceny są zgodne z kryteriami diagnostycznymi zaburzeń ze spektrum autyzmu, w tym z DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) oraz ICD-11 (International Classification of Diseases).
Metodologia testu jest inspirowana narzędziami przesiewowymi takimi jak:
Kwestionariusze przesiewowe
Struktura testu jest zgodna z podejściem stosowanym w kwestionariuszach przesiewowych dla dorosłych, które oceniają różne aspekty funkcjonowania społecznego i komunikacyjnego.
Badania naukowe
Obszary oceny są oparte na badaniach naukowych dotyczących cech charakterystycznych dla spektrum autyzmu u osób dorosłych.
Interpretacja wyników
Wyniki są interpretowane w czterech zakresach, od niskiej do wysokiej liczby cech. Każdy zakres odpowiada różnemu poziomowi obecności cech, które u części osób są związane ze spektrum autyzmu.
Ważne: Wyższy wynik nie oznacza automatycznie diagnozy. Wyniki mają charakter informacyjny i powinny być omówione z wykwalifikowanym specjalistą.
Ograniczenia i zastrzeżenia
To nie jest diagnoza: Test przesiewowy nie zastępuje profesjonalnej diagnozy przeprowadzonej przez wykwalifikowanego specjalistę (psychologa, psychiatrę, neurologa).
Wartość informacyjna: Wyniki mają na celu dostarczenie wglądu i mogą służyć jako punkt wyjścia do dalszej rozmowy z profesjonalistami opieki zdrowotnej.
Indywidualne różnice: Każda osoba jest unikalna, a obecność niektórych cech nie musi oznaczać zaburzeń ze spektrum autyzmu. Kontekst i kompleksowa ocena są kluczowe.
Zalecenie: Jeśli wyniki testu wskazują na podwyższoną lub wysoką liczbę cech, zalecamy skonsultowanie się z wykwalifikowanym specjalistą w celu przeprowadzenia kompleksowej oceny diagnostycznej.
Źródła i literatura
Metodologia testu opiera się na uznanych standardach diagnostycznych i badaniach naukowych dotyczących zaburzeń ze spektrum autyzmu:
- DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition)
- ICD-11 (International Classification of Diseases, 11th Revision)
- Badania dotyczące narzędzi przesiewowych dla dorosłych z podejrzeniem ASD
- Metodologie kwestionariuszy przesiewowych stosowanych w środowisku klinicznym